Pages

31 August 2011




Их хотын хөгжил, иргэншил гэдэг угтаа иймэрхүү хүчирхийлэл дагуулдаг аж. Өөрсдийн ая тух, амгалан тайван байдлын төлөө бүгдийг санаан зоргоор өөрчлөх хүсэлд нь хөөрхий модод ч хамаатай. Миний дээр үед бичсэн хоёр шүлгийг минь өөрийн эрхгүй сангалзуулахад хүргэсэн ийм нэгэн дүр төрхийг өчигдөр буулгаж авлаа. Гар утасаар авсан учир чанарын шаардлага хангахгүй л байж мэднэ.


НАМРЫГ ЗУРАХААР

...шархагсадын гунигийг
Хагас жилийн настай хорчийж хатсан
хугарч үрэгдсэн навчны хэлтэрхийгээс
олж үзэв.



ОЛЗЛОГДОГСОДЫН ЦУВАА

Жигүүрээ тасдуулж газрынханд ...
... Олзлогдсодын цуваа
Шөнийн харанхуйг зүсэн алсын зүг хөвөрнө...

11 August 2011

Хураалттай хөнжлийн маань завсар
Чиний үлдээсэн
- “үзэн ядаж байна” гэсэн өгүүлбэр...
Тархины маань нугалаасны завсар
Бурханы бэлдсэн
- “их хувь тавилан”-гийн төлөвлөгөө...

2010.11.19 Чинчеон хот

03 August 2011


"To my daughter" Mongolian poem by Sukhzorig.G

22 July 2011

Солонгосын орчин үеийн яруу найрагчдын бүтээлээс төрөлх монгол хэлрүүгээ гайхамшигтай хөрвүүлсэн хэд хэдэн шүлгийг олж харах завшаан тохиов оо надад. Тэссэнгүй та бүгдэд сонирхуулмаар санагдаад... Орчуулагчийнхаа нэрийг зөвшөөрөлгүй нийтлэх нь зүйд зохимжгүй тул товчилон тавилаа.

Хэрмэл нэгэн муур
Миний гаргаж орхисон хогыг ухаж
шиншилнэ
Хогны уутны ёроол урагдаад
Улирч одсон өдөр хоногуудыг минь
дагширч дарагдсан “Амьдрал”-ын
маань гэдэс дотор
цувран хөглөрнө
Мөнөөх муур над руу хяламхийснээ, дахиад л
Амьдралын минь муудсан гэдэс доторыг
ухаж эхэллээ.
Урьд эдүүгээгийн бүхий л
Хаягдсан, муудсан, ялзарсан
амьдрал минь нэгд
нэгэнгүй дэлгэгдэнэ.

Кан Сү “Хязгаарт амьдрах”
“Орчин үеийн яруу найраг” сэтгүүл
10-р сарын дугаараас
Орчуулсан Ч.Ц



Оршихуйн сорилыг давахуй

Тухайлбал
Давалгаа нь давалгаатайгаа золгон
Агуу том далайцаар хадыг цохилно ...
Хагарч бутрах далайг
Ганц хөл дээрээ зогсоод
Удаан тогтож харах
Усны нэгэн шувуу
Давалгааг хөнгөхөн давж одно ...
Сарвуунд нь наалдаастай
Ганц ширхэг элс л хөдөлсөн атлаа
Далайн усны
Усгал чиглэл өөрчлөгдчихөв.

“Орчин үеийн яруу найраг” сэтгүүл
2010 оны 10-р сарын дугаараас
Орчуулсан Ч.Ц

07 July 2011

Гэртээ харих цэцэрлэгт гудамжны
Далавчит түмэн шавьж бүчин нисэлдэх гэрэл
Ялаа шумуул залхууяа үргээн зогсоо үнээ мэт хүлцэнгүй

Үнээ мэт хүлцэнгүй шөнийн гэрэл дор
Хөгшид хааяахан бодлогоширч суух модон сандал
Зүүрмэглэнгүй

Цагийн зүү цохилох мэт
Хосын озолдон үнсэлдэх янагийн чимээ харанхуйн зүгээс
Эгшиглэх агаад

Хүлцэнгүй зүүрмэглэгчдийн бодлогоширох дурсамжид хүртээлгүй
Хэнхдэг цээжинд ер бусын нууцлаг орших зүрхний
Цэцэрлэгт гудамжнаа

Далавчит түмэн шавьж бүчин нисэлдэх
Хүлцэнгүй үнээ мэт гэрэлд
Зүүрмэглэгч модон сандал бий...

Хааяахан
Хуучин дуртгалын манан дунд
Бясалгаж би суух дуртай...

2011.06.06

05 June 2011

Яагаад ч юм нэг их нэвширсэн уйтгар гуниг, хагацал энэ дуунаас цухалздаг юм. Бүүр яая даа гэмээр шүү. Тэгэх мөртөө энэ дуу найзын маань ээжийн дүр төрхийг өөрийн эрхгүй надад санагалзуулдаг юм. Тэднийх ханандаа хэд хэдэн эртний хээ хуар болсон орос цахиур бууны гоёмсог цуглуулгатай, хөдөлгөөн бүр нь эмх цэгцтэй эелдэг дөлгөөн гэр бүл байх. Хаа нэгтээ андын хамт гэрт нь зочлоход өтгөн хар кофе оочилж элгээ тэврэн цонхоор гөлөрч ижий нь зогсдогсон. Задгай зоосон мөнгө шиг бүтэх бүтэхгүйн хүсэл мөрөөдлөөр шинэ хуучин түмэн эгшигт хуурцагны аялгуунд сонороо мялааж аваад сая нэг их ажил амжуулсан мэт тэднийхээс гарч шат уруудан алхахад хаалгын цаанаас The BEATLES – Long and winding road” эгшиглэх шиг болдог байж билээ. Бүхнийг эрхшээгч ноён “Б” гоо үзэсгэлэн, элбэг хангалуун амьдрал харамгүй хайрласан шигээ уйтгар гунигийг жор хэтрүүлэн түүнд /найзын маань ижийд/ өгсөнөөс зайлшгүй. Магадгүй хүн болгон өөрийн гэсэн өнгө, аялгуутай байдаг байх гэж одоо би боддог юм.


Гэтэл орчлон дээр ижилхэн хувь тавилан гэхээсээ илүүтэйгээр, гунигт шилний цаанаас орчлонгийн үнэн мөнийг 3D хэмжээсээр харах дуртай ижилхэн зан араншин, хүсэл эрмэлзэлтэй хүн бас байх юмаа. Тэр миний их дотно найзуудын минь нэг. Хаа нэгтээ уулзаж шар айраг шимэнгээ / бичиж эхлээгүй / номынхоо санааг ярилцаж нэг нэгнийхээ дотоод ертөнцөд “томоотой” айлчилдаг тийм дотнохон анд минь. Сайн яруу найрагч, сэтгүүлч бүсгүй. Тэр “Бурхантай газар”, “Хариг дотно” хэмээх хоёр номоо одоогоос 5 жилийн өмнө хэвлүүлсэн нэгэн. Хачин эмзэг мэдрэмж, бүсгүй хүний хөндүүр сэтгэлийн чавхдас, өнөөх бүтэлгүй хайр, уйтгар гунигаар намайг хэсэгтээ эзэмдэж чадсан бүсгүй. Тэр өнөөх Б.Одгэрэл, Б.Галсансүх, Б.Энхжаргал, Г.Сонинбаяр гээд өөр өөрсдийн сонин содон ертөнцийг уран тодоор тунхаглаж яваа “Хан-Хэнтийн школа”-ийнхон юм чинь арга ч үгүй биз. Би түүнтэй уулзаагүй уджээ. Толинд тусах түүний сэтгэхүй төсөөллийн тусгал болох цахим блогоос эгшиглэх “The BEATLES – Long and winding road”-ийг үе үе сонсох л юм даа.


Хэвлэлийн наалт нь бүрэн хатаагүй шинэхэн ном тэрээр уншигчдын гар дээр тавьж гэнэ. Тун удахгүй хариг дотно түүний ертөнцөд би аялаж түүнээс эгшиглэх “Уйтгарт салхи хүүгэх аяны урт зам” –ийг төсөөлөн харж шар айраг шимэн сууна гэж найднам.

Түүний сэтгэхүйн толины тусгал: http://anduusanaa.blogspot.com/

Орчлон дээр...

Орчлон дээр тайван буй юм нэг ч алга
Одогсдын дуу алдалт, ирэгсдийн уйлаан
зүрхний хана тэмтэрч
Олдсон жаахан газарт минь анхны цас
сүүлчийн бороо намирч
Орон гэр минь мөнхийн салхинд дэрвэж,
нисэх мэт гэгэлзэж
Орчлон дээр тайван буй юм нэг ч алга...

Б.Занданхүү


Шаргал замын эхэнд хөл минь бодлогошроод

Шаналсан дуугаа надад үлдээгээд
Цаг хугацаа нисэн одлоо
Шаргал замын эхэнд хөл минь бодлогошроод
Өчигдрийн дурсамжаар зүрхээ ирлэлээ
Дурлал хайрын үгс одоо
Хуучин номын завсарт үлдэнэ
Гал дөлтэй агшинг үлээж
Ганц амьдрах хүслээ орхино
Одоо над руу зориглон ирэх
Он цаг янаг минь болоход
Шаналсан дуугаа надад үлдээсэн
Цаг хугацааг дуулах болно


Б.Занданхүү


Өнгөрсөн цагийн хавар минь

Өндөрхааны намар
Харанхуй моддын сүүдэр
Өнгөрсөн цагийн хавар минь
Тийм баяртай бүрхэг чи
Хэрлэн голыг хөлдөхөөс өмнө
Хэлсэн үгээ санаж байна
Эрт урьдын тэр улирлын
Элэгдсэн хуудас өнөөдөр минь
Тоймгүй олон таньдаг хүнийг
Тогтоож харах нь тэнэг хэрэг
Тэр үймсэн үзэгдэл дундаас
Тэвчишгүй,
Өндөрхааны амраг, ай...


Б.Занданхүү

14 May 2011

Жихүүн салхиар дайгдаж ирээд дур мэдэн илбэн таалах их чийг,
уйлагнах тэнгэрийн саарал хаяа, шиврээ бороо шаазан дээвэр товших
үл ялиг чимээнд
Зоогийн ширээнээ
Хамар цоргих цай ч борооны үнэртэй...


Давилуун чийгт салхи цаасан хаалга угзчин буцахад
Нутгаа санасан хөндүүрхэн дурсамжууд бодлын үзүүрт хөвөрнө
Саяхан үүдэнд босгож тавьсан норсон шүхрээс минь
хөндүүрхэн дурсамжуудыг маань тоолж
бороо дуслах аж.


Хийцтэй цайг маань үл орлох улаан чинжүү, цууны үнэр
Хүйтэн чийгт тэнгэрийн тухай үл хүүрнэх агаад
Нөмгөн хүрэмтэй яваад минь зовнингуйгаар
хуучивтар шүхэр маань шүүрс алдан
Намайг ширтсээр хүлээнэм.


Жихүүн салхиар дайгдаж ирээд дур мэдэн илбэн таалах их чийг,
уйлагнах тэнгэрийн саарал хаяа,
шиврээ бороо орчлонг нилэнхүйд нь
хүлхэх чимээ сонсогдсоор л...



2009.10.25

29 April 2011

Модон буунаасаа салаагүй шахам бацаан байхад найзын маань аав үе үе 5-н давхарын тагтан дээрээ цээж нүцгэн баян хуур хөгжим дарж суудагсан. Нохойтой 4 танкчин, Баригдашгүй өшөө авагчаар өвчлөөд байсан мань мэтийн дэргэд амьд Арес /эртний Грекийн дайны бурхан/ болсон доль цохисон офицер шүү дээ. Найзын маань аав. Угаасаа манай байр АА-ийн засвар ангийн ахлагч офицеруудын байр. Тэр үеийн социалист ах дүү армиудын сүр хүчийг илэрхийлсэн алдарт эх орны дайны үеийн дуу хөгжим, кино бидний хүмүүжилтэй салшгүй холбоотой байсан болохоор хар багаас минь баянхуур /accordion/ хөгжмийн аялгуу зүрх сэтгэлийг минь татах болсон юм.

Миний дуртай аялгуу Манжуурын толгод. Энэ сонсголонт аялгууг дайны хөлд ядарч зүдэрсэн, туйлдаж ядарч эх орноо санагалзсан Оросын цагаан хааны офицер зохисон дуу юм гэнэ билээ.
Хожим 1991 онд Оросын нэрт кино найруулагч Никита Михайлковын “Уурга” киногоо бүтээхдээ энэхүү дууг санамсаргүйгээр оруулаагүй л болов уу. 1900 оны эхээр Манжуурын төлөөх Япон Оросын тулалдаанд бут ниргүүлсэн цагаан Оросын эзэн хааны Усан цэргийн флот, 1917-оны хувьсгалын дараа Манжуур луу дүрвэсэн цагаан хаандаа үнэнч Оросын сэхээтэнүүдийн цөхрөл гуниг, 1945 оны чөлөөлөх дайнд учир битүүлгээр амиа алдсан мянга мянган хал цэргүүдийн амь нас, тэдний уй гуниг нэвт шингэсэн энэхүү дуу өөрөө өөртөө агуу түүх агуулдаг болоод тэр биз. Нэг сонсоод үзээрэй...



17 April 2011



Маргааш гэж
Тасралтгүй үргэлжлэх тоон цуваан
шөнө л жинхэнэ “амьдрал” эхэлдэг.
Аниргүй нам гүн “бурхан”-тай ярилцах боломж
Амьдрал “байсан” гэдэг
ганцхан үгэнд л бүгд хамаарагдах
Маргааш гэж үгүй нэгэн урт тоон цуваа...

2010.09.15



Хуучин тэмдэглэлийн дэвтэр дэх сэтгэгдэл минь

24 March 2011





Хар нүдний шил зүүсэн
Тэнгэр
Яралзтал инээмсэглэх
Үдшээр...
Буйдхан зоогийн газар огтоос зохимжгүй
/ хуучны / аязан дор байн байн янжуурын улаан цог гялалзуулах
Шаазан тоглоом мэт будмал хүүхнүүдтэй
Тохитой хүний дүр эсгэн сууж залхаад
Сэтгэл, зөн совингоо дагахад гэмгүй тухай ярьж буруудаад
Тэсгэлгүй /шал худлаа/ агсан тавьж гудманд гараад
Хар нүдний шилт өөд харан уртаар санаа алдахад
Тэнгэр шүлсээ үсчүүлэн баахан загнаж
Заяаны хань зам дээр хэвтэж байдаггүй гэж уйлагнана.
Будаг шунхны үнэр, тамхины бохь холилдсон
энэ л хүүхнүүд биш шүү
бурхан минь
За яах вэ дээ...
Ганц биеэр байхад юу нь болохгүй гэж...
Гудамжны хаа нэгтээгээс
Хачин хуучны дуу чихнээ сонсдоно
Хайран гутал шавхай туулчихлаа...

2007.11.03

Хуучин тэмдэглэлийн дэвтэр дэх сэтгэгдэл минь