Энэ их эртний явдал юмаа. Их бага л байсандаг би.

Дээшээ доошоо хаашаа ч үл хөдлөх цонхны цаана нэлийсэн цэлгэр тал үргэлжилнэ. Нүднээ зам дагуу цуврах шонгийн модноос өөр танил дотно санагдах юу ч эс таарах агаад арын суудалд ая тухгүй яваа нусгай бацаан өөрөө өөрийгөө сатааруулан цонхоор гөлрөхөөс өөр юмгүй. Зам ханьсаж нэг ойртож нэг холдоод л тэгсэнээ гүвээ даваад тэртээ алс өөр зүг нүүр бууруулан зам салж одох өндөр хүчдэлийн шугам мод л аян замын турш миний сэтгэлийг зугаацуулсансан.

Одоо бодход. Нийслэл хотын зүг давхих УАЗ-469 намар цагийн натюрмортыг уртааш нь цуу татаад однуу даа гэлтэй тоос татуулан одоо биз.

Анд минь ээ... Амьдрал гэдэг ердөөсөө мөнөөх л аян зам маань юм байна. Гэртээ хурдан харихыг мөрөөсөж суугаа бяцхан жаал би дүрээрээ одоо хүртэл арын суудалд өөрөө өөрийгөө сатааруулан суусаар, явсаар аялж л байгаа аж.

Гагцхүү чи бидэн зам нийлэн холдож бас ханьсан хөтлөлцөх хүчдэлийн шугам, хээрийн зам аж. Амьдралын нугачаа он жилүүдийн гүвээ биднийг ойртуулж холдууллаа чиг алсдаа хот хүрээ хоёул орохтой ижил бидний хүсэл зорилго адил билээ анд минь.

Алдаа нь хүртэл чимэг болж явсан гал халуун залуу насны анд минь. Лхамсүрэнжавын Ганзул анд минь. Надаа зориулж бичсэн шүлгийг чинь авлаа. Удахгүй нэг гүвээ даваад чи бидэн дахин зам ханьсан нийлэх болноо анд минь.

Энэ аяншиж туйлдмаар амьдралд гишгэсэн мөрөө харж урагшлаагүйгээрээ өөрөө өөрийнхөөрөө үлдэж чадсан анд минь чиний шүлгийг би дур мэдэн дэлгэвэй...




***
Навчны судлаар цаг хугацаа лугшиж
Намрыг зарлачихаад тэнгэр рүү одоод
Маргааш нь цасан дээр миний мөрөөр үргэлжлэнэ

Цасан дээр миний бичсэн цаг хугацааг
Хаврын шувууд зууж ниссээр
Ахиад л навчинд хүргэж өгнө...

2011 он
***


Хөндүүрлэл

Энэ сайр нэгэн цагт
Тэнгэрийг багтааж давалгаалсан
Хөв хөх нуур байсныг
Хэлэх хүн үгүй ч
Шувуудын нүднээс бөмбөрсөн
Үгүйлэхийн гунигаас амтагдана

Энэ сайр нэгэн цагт
Энхрийг тольдуулж гэгэлзүүлсэн
Эгэлгүй тунгалаг нуур байсныг
Мэдэх хүн үгүй ч
Чулууг нь үнэрлээд буцах
Согооны харцнаас тунарна

Энэ сайр нэгэн цагт
Эр сэтгэл гандаж холоос ирэхийн цагт
Эргээ халин угтдаг ээж нуур байсныг
Санах хүн үгүй ч
Нутагаа тэмцэх хүлгийн
Сувдан хөлснөөс мэдрэгдэнэ


Энэ сайр хэзээ ч
Эргэж мэлтрэн долгиотох
Нуур болохгүй гэдгийг
Магадлах нэгэн үгүй ч
Газрын элэг эмтэлсэн
Хүний л зүрхнээс сонсогдоно

2011 он
***

Ганцаардал

Миний хайртай ганцаардал
Надтай хөтлөлцөөд алхна
Уушийн ширээнд ганцаардалтайгаа
Урьдын гунигаа хуваалцахаар
Бодол сэтгэл хоёроо дэлгээд
Уйтгар шаналал хоёроо нөмрөөд
Тулаанд ялагдсан цэрэг шиг
Тун ч өрөвдмөөр суудаг би
Ууж халамцаад ирэхийн цагт
Уйтгарт ганцаардлаасаа оргоод би
Хэн нэгэн андаа зорихдоо
Хэлгүй сартай амьдралаа хуваалцдаг...

2011 он

***
Яруу найрагч анд Г.Сүхзоригт

Эх оронч анд минь чи
Эх орондоо ирэх хэзээ вэ?
Эзгүйд чинь сэтгэл хааяа
Эх орончгүй эх орон шиг л болном
Чиний өссөн “Дөчин мянгатын гудамж”-ны
Охидтой болздог улиасыг өнөө өглөө
Чиний өссөн дөчин мянгатын
Хот тохижуулагчид ачаад явчихсан
Чиний амьдардаг “Төмөр замчдын гудамж”-ны
Найзууддаа зорьдог зам дээр
Чиний таньдаг “хөрөнгөтнүүд”
Маш өндөр байшин барьсан
Чиний миний мэддэг андууд
Чамайг дуурайн “зугаацахаар мордсон”
Чиний миний сайн найзууд
Эргэж ирээд танихаа больж байна
Эх оронч анд минь чи
Эх орондоо ирэх хэзээ вэ?
Эсвэл анд нь очих уу?
Эх орноо тэгээд яах вэ?!..

2011 он

Шинэ номын маань амталгаа...
Удахгүй хэвлэлтээс гарах "Шувууны нүд шиг Нар..." гурав дахь номын шүлэг.





ЭРГЭХ ДӨРВӨН УЛИРАЛ

Шувууд буцчихсаны дараа
Шаргал навчис гэнэт хэл сураггүйгээр
алга болсон өглөө
Цагаан цувтай бүсгүй сууринд минь ирсэн...
Баахан уйлалдаж ганганалдаж ниссэн шувуудын түрүүч ирэх сургаар
Цагаан цувт гунигтайхан цувныхаа хормойг дэрвүүлсээр
Тэртээ алсыг зорьж одсон...
Суурингийнхан бүгд цагаан цувтын төрхийг мартсаны хойно
Ногоон зодог шуудагтай ах наадамд барилдахаар
Сууринд минь буусан...
Эрээ цээрээгүй хагас нүцгэн эрээс ичингүйрээд
Уйлах дуулах нь ойрхон
Шувууд ямар нэгэн юманд үгсэн тохирч сэм сэм нисэлдээд л...

МИНИЙ RED HERO ХОТ


Хээнцэр охидын гэзэгний үнэр,

уруулын амт холилдсон

Хөндий хэнхдэг цээжнээ

Сэтгэл гуниглангуй гиюүрээд

Дэгжин нэгний сээтгэнэл туучаад хаячихсан

Даржин зүрхэндээ “тайвшир, чи ганцаараа бус” хэмээн шивэгнэх үдэш

Хурьцлын дуутай ханын цаг

Төсөөллийн мананд толгойг минь дүрчихээд

Хэн нэгнийг хүлэмжлэн “цаг хугацаа”-ны тохуу болоход минь

Өдөржин өвс татаж татаж инээлдсэн царцаанууд цонхон дор

Тэртээ багын дурсамжийг санагалзуулам танил дуу дуулахад


/ Radiohead – Street spirit /


Санаашрагч сэтгэлээ дагуулан үдшийн гэрэлт гудамжнаа гарлаа.

Урдуур хойгуур нисэлдэх урт урт хөлтэй загвар өмсөгч мэт

тэмээлзгэнүүдийг харан бясаад

Янагийн даль жигүүрээ урьд шөнө хаана гээснээ бодоод үл олох

Миний Red Hero хот

“Radiohead – Street spirit” хаа нэгтээх гудамжнаас эгшиглэх

Миний халуухан Улаанбаатар хот



Хуучны анд мэт

Хачин дотно хот минь

Эгшиг яруу миний хот…

Энэ хотын рок аялгууг тархинаас минь аваад хаячихвал

Энэ миний амьдралын гунигийг сэтгэлээс минь аваад хаячихвал

Өөрийгөө хаана төрсөнөө бодоод үл олох, хайгаад эс олдох

Миний өдөржин өвс татах царцаанууд,

урт хөлт тэмээлзгэнэс нисэлдэх халуухан хот...

2010.03.19 Сөүл хот

2011 оны 09-р сарын 03-05 өдрүүдэд БНСУ-ын Чанвон хотод Солонгосын нэрт яруу найрагч, соён гэгээрүүлэгч Ким Дал Жины нэрэмжит олон улсын яруу найргийн II наадамд мөхөс миний хоёр шүлгийг авъяаслаг орчуулагч Ч.Цэрэнхорлоо эгчийн орчуулсан орчуулгаар өгсөнөөр урьдчилсан шатанд тэнцсэнээр Монгол улсаа төлөөлөн амжилттай оролцлоо.



Уг наадамд Солонгосын олон шилдэг яруу найрагчидаас гадна Францын яруу найрагч Mouchard Claude Amedee, Хятадын яруу найрагч Wija Xin, Японы яруу найрагч Kiyoe Kawazu, Yasue Tajima гайхамшигтай яруу найрагчид шүлгээ ирж уншлаа.

Энэхүү наадамд уншсан шүлэг минь.


Он цагийн зэвэнд идэгдсэн
Арвандолдугаар хурдны замын дэргэдэх бяцхан байшинд
Хөлсний унаанд дайгдаад хэн нэгэн ирэхгүйг нь мэдсэн хэрнээ
хүйлэн алсыг гөлөрч үе үе гиюүрэх сэтгэл
ганцаардангуй...
Дуугаралгүй удсан утсаа чагнангуй...


Өтгөн манангаар орчлонг өлгийдөх
Арваннэгдүгээр сарын зэвэргэн үүрээр
Хөлийн дор цардмал зам дээр цантсан
Ганц улаан навчийг олж харахуйяа

Амгалан тайван дундаас өөрийгөө чагнаж
Хөлдүү мөчирт салхины аясаар дэнчигнэж залхаад
Оргон зайлагч,
Бядан явагч,
бясалган бодлогоширогч мэт аж

Хуйлран хөглөрөх навчсын гуниг ч
Салхины аясаар исгэрэлдэн шуугилдах мөчрийн чимээ ч
Хаврыг хүлээж хүлцэнгүй наминчлах модод утга үгүй
хоосон санагдаа биз...

Үзэхүйеэ нүдэнд торох зүйл ч үгүй
Аниргүй хоосон...
Манан дунд
Ганц улаан навч бидэн хоёр ав адил аж...


Өвгөн даянч лугаа ганцаар зожиг сэтгэл
Дуу гаралгүй удсан утсаа чагнангуй...
Хөлсний унаанд дайгдаад хэн нэгэн ирэхгүйг нь мэдсэн хэрнээ
хүйлэн алсыг гөлөрч үе үе гиюүрэх агаад
ганцаардангуй...
Арвандолдугаар хурдны замын дэргэдэх бяцхан байшинд
Он цагийг элээнэм...


2010.11.18

Их хотын хөгжил, иргэншил гэдэг угтаа иймэрхүү хүчирхийлэл дагуулдаг аж. Өөрсдийн ая тух, амгалан тайван байдлын төлөө бүгдийг санаан зоргоор өөрчлөх хүсэлд нь хөөрхий модод ч хамаатай. Миний дээр үед бичсэн хоёр шүлгийг минь өөрийн эрхгүй сангалзуулахад хүргэсэн ийм нэгэн дүр төрхийг өчигдөр буулгаж авлаа. Гар утасаар авсан учир чанарын шаардлага хангахгүй л байж мэднэ.


НАМРЫГ ЗУРАХААР

...шархагсадын гунигийг
Хагас жилийн настай хорчийж хатсан
хугарч үрэгдсэн навчны хэлтэрхийгээс
олж үзэв.



ОЛЗЛОГДОГСОДЫН ЦУВАА

Жигүүрээ тасдуулж газрынханд ...
... Олзлогдсодын цуваа
Шөнийн харанхуйг зүсэн алсын зүг хөвөрнө...

Хураалттай хөнжлийн маань завсар
Чиний үлдээсэн
- “үзэн ядаж байна” гэсэн өгүүлбэр...
Тархины маань нугалаасны завсар
Бурханы бэлдсэн
- “их хувь тавилан”-гийн төлөвлөгөө...

2010.11.19 Чинчеон хот

"To my daughter" Mongolian poem by Sukhzorig.G

Солонгосын орчин үеийн яруу найрагчдын бүтээлээс төрөлх монгол хэлрүүгээ гайхамшигтай хөрвүүлсэн хэд хэдэн шүлгийг олж харах завшаан тохиов оо надад. Тэссэнгүй та бүгдэд сонирхуулмаар санагдаад... Орчуулагчийнхаа нэрийг зөвшөөрөлгүй нийтлэх нь зүйд зохимжгүй тул товчилон тавилаа.

Хэрмэл нэгэн муур
Миний гаргаж орхисон хогыг ухаж
шиншилнэ
Хогны уутны ёроол урагдаад
Улирч одсон өдөр хоногуудыг минь
дагширч дарагдсан “Амьдрал”-ын
маань гэдэс дотор
цувран хөглөрнө
Мөнөөх муур над руу хяламхийснээ, дахиад л
Амьдралын минь муудсан гэдэс доторыг
ухаж эхэллээ.
Урьд эдүүгээгийн бүхий л
Хаягдсан, муудсан, ялзарсан
амьдрал минь нэгд
нэгэнгүй дэлгэгдэнэ.

Кан Сү “Хязгаарт амьдрах”
“Орчин үеийн яруу найраг” сэтгүүл
10-р сарын дугаараас
Орчуулсан Ч.Ц


Оршихуйн сорилыг давахуй

Тухайлбал
Давалгаа нь давалгаатайгаа золгон
Агуу том далайцаар хадыг цохилно ...
Хагарч бутрах далайг
Ганц хөл дээрээ зогсоод
Удаан тогтож харах
Усны нэгэн шувуу
Давалгааг хөнгөхөн давж одно ...
Сарвуунд нь наалдаастай
Ганц ширхэг элс л хөдөлсөн атлаа
Далайн усны
Усгал чиглэл өөрчлөгдчихөв.

“Орчин үеийн яруу найраг” сэтгүүл
2010 оны 10-р сарын дугаараас
Орчуулсан Ч.Ц

Гэртээ харих цэцэрлэгт гудамжны
Далавчит түмэн шавьж бүчин нисэлдэх гэрэл
Ялаа шумуул залхууяа үргээн зогсоо үнээ мэт хүлцэнгүй

Үнээ мэт хүлцэнгүй шөнийн гэрэл дор
Хөгшид хааяахан бодлогоширч суух модон сандал
Зүүрмэглэнгүй

Цагийн зүү цохилох мэт
Хосын озолдон үнсэлдэх янагийн чимээ харанхуйн зүгээс
Эгшиглэх агаад

Хүлцэнгүй зүүрмэглэгчдийн бодлогоширох дурсамжид хүртээлгүй
Хэнхдэг цээжинд ер бусын нууцлаг орших зүрхний
Цэцэрлэгт гудамжнаа

Далавчит түмэн шавьж бүчин нисэлдэх
Хүлцэнгүй үнээ мэт гэрэлд
Зүүрмэглэгч модон сандал бий...

Хааяахан
Хуучин дуртгалын манан дунд
Бясалгаж би суух дуртай...

2011.06.06

Яагаад ч юм нэг их нэвширсэн уйтгар гуниг, хагацал энэ дуунаас цухалздаг юм. Бүүр яая даа гэмээр шүү. Тэгэх мөртөө энэ дуу найзын маань ээжийн дүр төрхийг өөрийн эрхгүй надад санагалзуулдаг юм. Тэднийх ханандаа хэд хэдэн эртний хээ хуар болсон орос цахиур бууны гоёмсог цуглуулгатай, хөдөлгөөн бүр нь эмх цэгцтэй эелдэг дөлгөөн гэр бүл байх. Хаа нэгтээ андын хамт гэрт нь зочлоход өтгөн хар кофе оочилж элгээ тэврэн цонхоор гөлөрч ижий нь зогсдогсон. Задгай зоосон мөнгө шиг бүтэх бүтэхгүйн хүсэл мөрөөдлөөр шинэ хуучин түмэн эгшигт хуурцагны аялгуунд сонороо мялааж аваад сая нэг их ажил амжуулсан мэт тэднийхээс гарч шат уруудан алхахад хаалгын цаанаас The BEATLES – Long and winding road” эгшиглэх шиг болдог байж билээ. Бүхнийг эрхшээгч ноён “Б” гоо үзэсгэлэн, элбэг хангалуун амьдрал харамгүй хайрласан шигээ уйтгар гунигийг жор хэтрүүлэн түүнд /найзын маань ижийд/ өгсөнөөс зайлшгүй. Магадгүй хүн болгон өөрийн гэсэн өнгө, аялгуутай байдаг байх гэж одоо би боддог юм.

Гэтэл орчлон дээр ижилхэн хувь тавилан гэхээсээ илүүтэйгээр, гунигт шилний цаанаас орчлонгийн үнэн мөнийг 3D хэмжээсээр харах дуртай ижилхэн зан араншин, хүсэл эрмэлзэлтэй хүн бас байх юмаа. Тэр миний их дотно найзуудын минь нэг. Хаа нэгтээ уулзаж шар айраг шимэнгээ / бичиж эхлээгүй / номынхоо санааг ярилцаж нэг нэгнийхээ дотоод ертөнцөд “томоотой” айлчилдаг тийм дотнохон анд минь. Сайн яруу найрагч, сэтгүүлч бүсгүй. Тэр “Бурхантай газар”, “Хариг дотно” хэмээх хоёр номоо одоогоос 5 жилийн өмнө хэвлүүлсэн нэгэн. Хачин эмзэг мэдрэмж, бүсгүй хүний хөндүүр сэтгэлийн чавхдас, өнөөх бүтэлгүй хайр, уйтгар гунигаар намайг хэсэгтээ эзэмдэж чадсан бүсгүй. Тэр өнөөх Б.Одгэрэл, Б.Галсансүх, Б.Энхжаргал, Г.Сонинбаяр гээд өөр өөрсдийн сонин содон ертөнцийг уран тодоор тунхаглаж яваа “Хан-Хэнтийн школа”-ийнхон юм чинь арга ч үгүй биз. Би түүнтэй уулзаагүй уджээ. Толинд тусах түүний сэтгэхүй төсөөллийн тусгал болох цахим блогоос эгшиглэх “The BEATLES – Long and winding road”-ийг үе үе сонсох л юм даа.


Хэвлэлийн наалт нь бүрэн хатаагүй шинэхэн ном тэрээр уншигчдын гар дээр тавьж гэнэ. Тун удахгүй хариг дотно түүний ертөнцөд би аялаж түүнээс эгшиглэх “Уйтгарт салхи хүүгэх аяны урт зам” –ийг төсөөлөн харж шар айраг шимэн сууна гэж найднам.

Түүний сэтгэхүйн толины тусгал: http://anduusanaa.blogspot.com/

Орчлон дээр...

Орчлон дээр тайван буй юм нэг ч алга
Одогсдын дуу алдалт, ирэгсдийн уйлаан
зүрхний хана тэмтэрч
Олдсон жаахан газарт минь анхны цас
сүүлчийн бороо намирч
Орон гэр минь мөнхийн салхинд дэрвэж,
нисэх мэт гэгэлзэж
Орчлон дээр тайван буй юм нэг ч алга...

Б.Занданхүү


Шаргал замын эхэнд хөл минь бодлогошроод

Шаналсан дуугаа надад үлдээгээд
Цаг хугацаа нисэн одлоо
Шаргал замын эхэнд хөл минь бодлогошроод
Өчигдрийн дурсамжаар зүрхээ ирлэлээ
Дурлал хайрын үгс одоо
Хуучин номын завсарт үлдэнэ
Гал дөлтэй агшинг үлээж
Ганц амьдрах хүслээ орхино
Одоо над руу зориглон ирэх
Он цаг янаг минь болоход
Шаналсан дуугаа надад үлдээсэн
Цаг хугацааг дуулах болно


Б.Занданхүү


Өнгөрсөн цагийн хавар минь

Өндөрхааны намар
Харанхуй моддын сүүдэр
Өнгөрсөн цагийн хавар минь
Тийм баяртай бүрхэг чи
Хэрлэн голыг хөлдөхөөс өмнө
Хэлсэн үгээ санаж байна
Эрт урьдын тэр улирлын
Элэгдсэн хуудас өнөөдөр минь
Тоймгүй олон таньдаг хүнийг
Тогтоож харах нь тэнэг хэрэг
Тэр үймсэн үзэгдэл дундаас
Тэвчишгүй,
Өндөрхааны амраг, ай...


Б.Занданхүү