.
.
.

Эрхэм хүндэт цахим ертөнцөөр аялагч уншигч эрхэм блогчид яруу найрагт шимтэн дурлагч та бүхэнд
Ирж буй XVII-жарны Тийн урвагч хэмээх төмөр цагаан БАР жилийн сар шинийн мэндийг хүргэж элгээрээ энх амгалан төрлөөрөө түвшин амгалан байхын ерөөлийг өргөн дэвшүүлье. Сар шинэдээ сайхан шинэлээрэй.

МУСТА зураач Э.Цолмонбат "Хар сүлд" 132х145



СҮҮЛЧИЙН ГАНЦ ЭРВЭЭХЭЙН ХҮСЭЛ

Бээрсэн эрвээхэй дэнгийн гэрэл тойрон ниснэ
Хатсан навч шиг түүний далавч цуцсан биеэ дааж ядан
Дахиад нэг ч цэцгийн дэлбээг илэн таалах хүсэл түүнд үгүй
Хүсэл зориг нь далайн зүг тэмүүлэвч
Чичирсэн далавчаа дулаацуулах бодолдоо хорогдоно...
Үзэн ядалт саяхан зүрхэнд нь бугшиж байсан
Одоо зүүд шиг хоосон...
Цэцгийн баланд согтчихоод
Тэнгэрийн амьдралаа үгүйлэх мэт
Уйтгартайгаар далайн эргийн наран шарлагын газрыг зүүдлэнэ
Цаг хугацаа царцанги зүрхтэй адил санагдана...
Гэрэл тийш тэмүүлсэн эрвээхэйн далавчны
Анирлах чимээ далайн зүг шуурга адил тарж
Гүн харанхуйн нойрыг сэргээнэ
Орчлон ертөнцөд түүний далавчны чимээнээс өөр аниргүй...
Далайн эрэг дээр наранд биеэ шарах гоо бүсгүй ч алга
Нар ч алга...
Бяцхан дэнгийн гэрэлд зүрхээн дулаацуулах
Эцсийн хүсэлдээ хөтлөгдөн
Сүүлчийн ганц тойргоо хийлээ
Энэ түүний хүсэл...

“Эрх чөлөө – Миний сүүдэр” номноос

МУСТА зураач Э.Цолмонбатын ажил "Шивнээ" 150х140 Би өөрийнхөө блог дээр дан ганц өөрийнхөө яруу найраг, өгүүлэг, нийтлэл тавихаас гадна бусад уран бүтээлчид тэдний уран бүтээлээс танилцуулж байхаар шийдсэн юм. Миний эхний зочин маань Төрийн соёрхолт зохиолч З.Түмэнжаргал ах байсан бол удаахь зочин маань МУСТА циркийн зураач Э.Цолмонбат орж байнаа. Түүний зургуудаар өөрийнхөө блогд жижигхэн үзэсгэлэн гаргаж байгааг минь та бүгд өргөнөөр сонирхоно уу...


Гуниглах хэрэггүй
Энэ хорвоо тэр чигээрээ
Томоос том гуниг...

Нулимс ч унагах шаардлагагүй
Дэлхий өөрөө эртний том нулимс юм
Жаргалтай хүний дүр эсгэж амьдарч сур
Сэтгэл гэдэг юманд дасахдаа их амархан

Уурлах ч дэмий
Бид галт бөмбөлөг дээр амьдарч л байгаагаас хойш
Эрт орой хэзээ нэгэн цагт дэлбэрч таарна

Итгэл сэтгэлээ бүү гээ
Юунд ч хамаагүй итгэ...
Зүрхээ чагна
Чагна...

Юунд ч хамаагүй итгэ...
Сэтгэл гэдэг юманд
дасахдаа их
амархан...

Тэр амьд...

2006.09.11
“Эрх чөлөө – Миний сүүдэр” номноос

Солонгос улсад ажиллаж амьдарч буй уран бүтээлч залуустайгаа нэгдэн миний бие Уран бүтээлчдийн клуб байгуулсан юм. Манай клубын зорилго бол бусад урлагийн чиглэлийн төрийн бус байгууллага болон холбоо эвлэлүүдийн нэгэн адил л гэгээн зорилго бүхий клуб. Ингэж бид хоорондоо эвлэлдэн нэгдээд олон үйл ажиллагааг зохион байгуулан гэж төлөвлөж байгаа ба эхний ээлжинд http://2x1club.blogspot.com/ буюу дундын блог хөтлөн явуулж байгаа. Дан ганц блог хөтлөхөөсөө гадна урлаг, утга зохиолын сургалт сурталчилгааны ажилуудыг хийхээр төлөвлөж байгаа болно. Энэ бодлогынхоо үүднээс Солонгос дахь Монголын Уран Бүтээлчдийн Клуб болон М.Радиогийн хамт олонтой хамтран online буюу цахим радиогоор магадгүй дэлхийн түүхэн анх удаа эфирээсээ 30 км-ийн зайнаас дэлхий даяар “Утга уран зохиолын цаг” анхны нэвтрүүлгээ цацлаа. Уг нэвтрүүлэгт хөтлөгч Содномдоржийн Бадамбазар /ID name daruuhan01 / болон МЗЭ-ийн шагналт, Солонгос дахь Монголын уран бүтээлчдийн клубын гишүүн яруу найрагч Гончигийн Сүхзориг, Солонгос дахь Монголын уран бүтээлчдийн клубын гишүүн яруу найрагч Цэвээн-Очирын Бямбажаргал нар оролцлоо. Уг нэвтрүүлгийг бүрэн эхээр нь толилуулж байгаадаа баяртай байна.

зураг дээр нэг дарж: ӨВӨГ ЭЦГИЙНХЭЭ ЭРХ МЭДЛИЙН ХЭР ХЭМЖЭЭГ НЭГ ҮЗНЭ ҮҮ...

МОНГОЛ ХҮНИЙ ҮНЭ ЦЭНЭ гэдэг...

Та өөрийнхөө үнэ цэнийг мэдэх үү?
Миний хувьд өөрийнхөө үнэ цэнийг төдийлөн сайн мэддэггүй нэгэн. Одоогоос дөрөв таван жилийн өмнө Монголын өдөр тутмын нэгэн сонин дээрээс “хүний биед агуулагддаг үнэт метиалуудын нь үнэ ердөө 13-хан доллар хүрдэг” тухай гадаад эрдэмтэдийн судалгаагаар тогтоолоо гэдгийг үзэж байснаа санаж байна. Бидний Монголчууд хэдий хэрийн үнэт металл биедээ агуулж байна вэ гэдэг утгаар нь биш даяарчлагдаад байгаа бөмбөрцөгтөө хэдий хэр үнэ цэнэтэй оршин суугчид вэ гэдэг утгаар нь яримаар санагдаад байгаа юм.

За яахав мэдээж – өнөөдөрийн Монголчууд бид морь унаж сэлэм эргүүлээд буцаад 13-р зууных шигээ дэлхийг байлдан дагуулж чадахгүй ч гэсэн тэр үеийн дэлхийн улс төр, худалдаа, соёлын бодлогыг тодорхойлж явсан өвөг эцэг маань “Монгол хүний албаас үг дуугүй амийг амиар, Хятад хүнийг албаас нэг илжигээр торгосугай” хэмээн хуулиндаа зааж байхав дээ. Яасан их омгорхол яасан их хувь тавилан бэ?

Тэр их хувь тавилантай ард түмний үр сад өнөөдөр ямархуу байдалтай амьдарч байна.

1939 оны Халх голын зэвсэгт мөргөлдөөн, 1945 оны чөлөөлөх дайны фронтод оролцож алтан амиа алдсан Монгол дайчидын тоо 1980 гаран хоёр мянгад хүрдэггүй гэдэг. Гэтэл Монгол улсын хэмжээнд өдөртөө цаг бусаар нас барж буй хүний тоо дундажаар 20 гэж цагдаагийн газрын мэдээлэлд хавсаргасан байна. Иракд энхийг сахиулж буй АНУ-ын холбооны цэргийн амиа алдаж буй цэргээс лав давсан тоо шүү энэ. Өөрийнхөө эх оронд байдал ийм байхад харь нутагт бусдын гарт амь насаа алдаж байгаа Монголчуудын тухай ярих нь илүүц биз дээ.

Өнөөдөр

Боловсрол эрүүл мэндийнхээ бодлогыг жил тутам өөрчилдөг ажилтай болсноор бид дэлхийд дээгүүр үнэлэгддэг байсан боловсролын тогтолцоо алдагдсан. Дэлхийд хүлээн зөвшөөрөгдсөн үндэсний соёл урлаг, оюун ухаан, шинжлэх ухааны ололтуудыг маань урд зүгийнхэн маань боловсоноор хулгайлж дууслаа. Улсын мөнгийг идэж ууж ханадаггүй сайд дарга нарын хамаатан садангаар дүүрсэн яам тамгын газрын ажилтангууд ану гадаад дотоодын тэтгэлэгт сургалтын хуваарь хүлээж суух хооронд нь нэгэн цагт илжигний үнэтэй байсан нөхөд ийм юмийг хөнгөхөн хийнэ л дээ.

Бид оюуны бүтээмж, шинжлэх ухаан боловсрол мэдлэгээс илүүтэйгээр материаллаг ертөнцийг шүтэж ирсэнээрээ өдрөөс өдөрт монгол хүний үнэ цэнийг үгүй хийж байна.
“Эдээр биеэ чимхээс
Эрдмээр биеэ чим” гэж үг байдагсан.
Над шиг өөрөө өөрийнхөө үнэ цэнийг ойлгоогүй хүн өөрийгөө хайрлаж өөрийнхөө үнэ цэнийг мэдээгүй хүн өрөөл бусдын үнэ цэнэ бусдыг хайрлан хүндэтгэнэ гэдэг юу л бол. Бид нэг нэгнийхээ үнэ цэнийг ойлгохгүй ухаараагүй цагт ЭВ НЭГДЭЛТЭЙ байна гэдэг маань хүүхдийн хэлээр “ЯГ ХАРАГДААЧ”. Хэлхсэн уяа нь тасарсан сувдан сондор шиг талаар нэг тарсан Монголчуудыг тамын тогоонд чанаад чанаад нэг нэгэндээ, бие биендээ уусан нягтардаггүй ээ.

Манай Монголын нэр нөлөө бүхий захын сайд дарга нар маань өнөөдөр гаднаа “MERCEDES BENZ” машин сойчихоод, зөөлөн хивс бүхий тасалгаандаа гялтагнасан “Versace” гутал бүхий хөлөө ачаад сууж байгаа. Мэдээж “CUGGI” хүрэмний завсараар зухуйх “Robert Talbott” фирмын зангиа түүнийг эрх мэдэл бүхий хүмүүн болгоод өгнө. Халаасандаа “NOKIA” гар утастай бугуйндаа “SWISS” цагтай, мутрынхаа үсэгийг “Cartier” үзгээр тэрлэчихнэ. Амьдрал сайхан, Амьдрах бүүр сайхан тэдэнд. Бүгд алдартай брендын ардаас уулгалан уралдана. Хөөрхийс. Үнэ цэнэ үгүй өөрийнхөө үнэ цэнийг өсгөж буй байдал нь ЭНЭ.

МУСТА зураач Э.Цолмонбатын ажил "Даян дээрх"



Ялгаа байхгүй ээ энд амьдрал
Яруу найрагч ажилд авна гэсэн ЗАР хаана ч байхгүй
Ядуу хүнд
Янагийн явдал ч хүртээлгүй хорвоо юм аа

2008.11.15


/ Хүмүүс асуух юмаа хүний нутагт амьдрал ямар байна гэж... /

Хүн гэдэг амьтан насан туршдаа өөрөө өөрийгөө таньж мэдэхийн төлөө явсаар ирсэн. Шашин болоод филисофи сэтгэлгээ, соёл урлаг хүнийг гэгээрэхэд чиглэгдсэн байдаг. Тэр ч утгаараа УРЛАГ– ийн мөн чанар хүнд баяр баясгалан бэлэглэх, хүнийг дотроос нь гэгээрүүлэхэд оршдог. Харин уран бүтээлч хүмүүн өөрийгөө танин мэдэх гэж цаг ямагт шинэ соргог бүтээлч сэтгэлгээтэй байх ёстой гэдэгт би итгэдэг.
Солонгос улсад ажиллаж амьдарч буй манай соёл урлагийн олон хүмүүс цаг наргүй ажлын дор хүссэн хүсээгүй бүтээлч сэтгэлгээ бөхдөг тал байх. Хэдийгээр интэрнет хөгжсөн хэдий ч манай монголын өдөр тутмын соёлын мэдээлэл бидэнд үгүй билээ. Олон олон шинэ ном, шижигнэсэн уран бүтээлчид гарлаа гэдгийг дам сураг сонсохоос цаашгүй.
Хаа очиж манай утга зохиолын хүрээнийхэн амь нэгтэй.
Тиймдээ ч дөнгөж нээгдээд буй Солонгос улсад ажиллаж амьдарч буй уран бүтээлчдийн клубын хамт олныг найрсагаар хүлээн авч дэмжиж ажиллахад бидэнд амлахын сацуу Б.Баясгалан http://bayasgalanb.blogspot.com/ дүү маань бидэнд шинэ ном явуулжээ. “ХӨХ МЭДРЭХҮЙ” хэмээх МУИС-ийн утга зохиолын дугуйлангаас гарсан дүү нартай чин сэтгэлээсээ баярлалаа. Надруу илгээмжээр явуулсан номуудыг тань аваад хүүхэд шиг баярласан шүү. Ц.Дэлгэрмаа, Ж.Оргил, Ш.Хатанбүүвэйбаатар, М.Хангал, Б.Баясгалан, О.Элбэгтөгс, Я.Баяраа, Б.Баярсайхан, П.Батхуяг нарын 11 ном ирлээ. Гарын үсэгтэй номон дунд чинь манарч суунаа.

МУСТА зураач Э.Цолмонбатын зураг

"АЛГА БОЛООЧ-ийн өдрийн тэмдэглэлийн хүүрнэл" туужийн хэсгээс

Хоромхон зуурын сэтгэл догдлол хийгээд бүтсэн бүтээгүй дурлал шохоорхол тэчъяадалууд амьдралын маань хичнээн хугацааг эзэлдэг болох, түүнээс бид хэр зэрэг таашаал хүртсэнээ яахан мэдэх билээ. Тэр болгоныг нарийн шинжлэх ухааны үндэслэл тоо баримттайгаар мэддэг хүн ч гэж байдаггүй байх. Гэхдээ надад энэ “ХАЙР ДУРЛАЛ” гэдэг сэтгэл зүйн ээдрээт тоглоом амьдралыг ойлгоход их чухал нөлөөтэй гэж боддог. Яагаад гэвэл сэтгэл зүйн нөлөөнд амархан автдаг над мэтийн хүмүүст илүүтэй хүндээр тусдаг, тэд ч үүндээ шаналан зовж, уйтгарлан гуниж сурчихсан байх. Ийм хүмүүсээс олон юм гарна. Тэр болгон нь гайхамшигтай. Миний хайрлаж дурласан бүсгүй тийм гэхийн тэмдэггүй тайлагдашгүй оньсого мэт бүсгүй бий. /анх надтай танилцахдаа л оньсого шиг байсан одоо ч тийм л хэвээрээ/ Дүрэлзсэн гал мэт шатаж явахдаа би түүний харцанд ховсдуулчихсан юм. Тэгээд түүдгийн гал мэт намайг бөхөж эхлэхэд хэн нэгнийг даган одсонсон. Яахаа ч мэдэхгүй алмайрч үлдээд энэ бүх учир нь олдохгүй аашийг хатуурхсан тоглоом тунирхал байгаасай гэж хэзээ ч итгэж байгаагүй бурханаас хүртэл залбиран гуйж мөргөсөн. Тэр ирээгүй. Бүүр сураг тасарсан. Магадгүй би буруу залбирсан аль эсвэл өөрийг нь үгүйсгэгчийн гуйлтанд БУРХАН туслаагүй. Би хэсэг хүлээсэн. Удаан биш ээ. Хэн нэгнийг хүлээхийг хүсдэггүйдээ би тэр гунигтай цаг хугацаатайгаа, өнөөх хагацал зовлонтойгоо зууралдалгүйгээр бүгдийг орхиод цааш амьдарсан. Алхам тутамд түүнтэй адилхан бүсгүйчүүд, өнгөрсөн дурсамжууд, яагаад гэх асуултууд надтай тулгарч байсан ч би бүгдийг мартахаас өөр зам надад байгаагүй...

Нэг л өдөр. Нэг тийм онцгой сонин тэмдэггүй, бороо цасгүй жирийн нэг өдөр бид санамсаргүй уулзалдсан. Хувь тавилан маань энэ, үгүй бол бидний явах зам нэг хэсэг холдоод л нийлэх жамтай юм байж гэж бодоод бид эргэн ханьсаж эхэлсэн. Хайр минь буцаад ирсэн. Яагаад, яалаа гэж, хаашаа, хэнтэй зэрэг асуултаар булаагүй, тэгэх ч хүсэл сонирхол, шаардлага надад байгаагүй ээ. Зүгээр л түүнийг үнэн сэтгэлээсээ хайрлахыг, ойлгохыг хүссэн. Би түүнд хайртай. Тэр анх надаас явахдаа охин байсан. Буцаад ирэхдээ тэр аль хэзээний эмэгтэйчүүдийн эгнээнд эргэлт буцалтгүй орчихоод ирсэн. Би тэрэнд нь нэг их утга учир өгөөгүй. Хаашдаа л бүсгүй хүний тавилантай амьтан юм чинь эрт орой хэзээ нэгэн цагт эмэгтэйчүүдийн эгнээнд орох л байсан юм чинь... гагцхүү нүдрүү нь эгцэлж ширтэхээр зүрхний хэмнэл маань яагаад удааширдаг, сэтгэл нь юунд хөөрөн догдолдог, хэнийг хүсэмжилдэг, юу мөрөөддөг, гээд доторх хүнийг нь таньж мэдхийг хүссэн. Би түүнийгээ мэдмээр, мэдэрмээр санагдсан.

Ингээд л саяхан нэг шөнө. Ид нойрондоо унтаж байхад цээжийг нь мэс заслын хутгаар сэмээрхэн зүсэн ярж үзлээ. Би арван жилийн биологийн хичээл дээр зургийг нь үзсэн дотор эрхтэн зүрхний цохилтонд хэрхэн чичэрхийлэн хөдлөхийг л харах. Жижигхэн зүрхний нь тэмүүлэлийг олж харах хүсэл... Гэтэл миний хайртын цээж хов хоосон, харанхуй, хөндий байлаа. Яг мэргэжилийн хулгайч цөлмөчихсан мөнгөний авдар мэт. Гэнэтийн зүйлд цочирдсон би түүнийг сэрээчихгүйхэн шиг буцаагаад ум хумгүй оёж эхэлсэн. Чичэрхийлэн салганасан хуруу эмх цэгцгүй салганаж салганаж сая нэг юм дуусаад хамгийн сүүлд утсаа торгоогоод шүдээрээ таслахад тэр нойрон дундаа жаахан хөрвөөсөн. Миний сэтгэл хоосроод маш их цочирдсоноосоо болоод уйлж ч чадахгүйгээр “ХЯМРАЛД” орсон. Нүдээ ч аньж боломгүй санагдаад аньчихвал л нөгөө харанхуй цээж рүү уначих гээд байх шиг байсан. Зүрхний минь цохилт толгой руу минь цохилж хоёр гар минь салганан чичирч байхад намайг хэн нэгэн нь хүчтэй татаж сэрээсэн. Намайг сэрэхэд саяхан миний цээжин дотрыг нь үзчихсэн ХАЙР минь дээрээс тонгойж байсан. Түүний жижигхэн гар хичнээн хүйтэн болоод хэнэггүй нойрмог харц ямар уйтгартайг сая ойлгох шиг.
- Чи яагаад байнаа гэж хэнэггүйхэн асуугаад хариултыг минь ч сонсолгүй эргээд хэвтлээ. Нөгөө л хүйтэн хөндий байдлаараа.
Би саяхан оёсон оёдлоо үзэх гэж нойрмог түүнийг хүчлэн татан өөр лүүгээ эргүүлээд хоёр хөх, хүзүү, цээжийг нь удаан гэгч үнслээ. Тэнд оёсон оёдол маань урууланд маань мэдрэгдэхгүй байв. Хайртын минь амьсгал аажмаар давхцаад үснээс минь аажуухан атгахад зүрхээр минь аяархан хатгуулж эхэллээ...

Одоогоос 4 жилийн өмнө “АЛГА БОЛООЧ-ийн өдрийн тэмдэглэлийн хүүрнэл” хэмээх модерн тууж бичих гэж оролдож билээ. Яасан ч хурдан юм хүрч чадалгүй жаал нухаж амжихгүй байсаар байтал 4 жил өнгөрчихдөг байгаа. ”АЛГА БОЛООЧ” бол ор сураггүй алга болсон ШУА-ийн эрдмийн ажилтан математикч залуу болно. Түүний өдрийн тэмдэглэл эзнээ хэн болохыг мөрдөн байцаагчид л ярьж гарна даа. За энэ мэт хүүхдийн яриагаар юу хийх вэ. Нэг сайхан өдөр л ноорогуудаа бариад сууна даа гэж өөрийгөө хуурч суунам би.

МУСТА зураач Э.Цолмонбат "БИ санааны чимэг" 50х70


Урт гуалиг хөлөөрөө
Нүдэн дундуур туучиад
Гэгээн тунгалаг харцыг
Булингартуулах
Миний хотын охид
Миний цээжний
Нууцхан мөрөөдөл
Нүд сэтгэлийн соронзон
Урсгал уяхан алхаа чинь
Судсаар минь урсаад
Зүрх цочоох
Миний хотын охид
Миний цээжний
Нэгээхэн хөндүүр
Нүд сэтгэлийн тамлан
Сул асгарах гэзгээрээ
Сэтгэл гижигдээд
Бяцхан итгэл төрүүлэх
Хагас нүцгэн
Харц ялдам
Хотын охид
Миний мөрөөдөл
Нүд, сэтгэл минь...

МУСТА зураач Э.Цолмонбатын "Амин хэлхээ" 130х140 /cirkle of life/


Тэр бүсгүйгээс
Уучлалт гуйж чадаагүй
Нүднийх нь усан болор царцаад
Мөс шиг болчихсон.
Хүйтэн харцанд нь би
Арчаагүй хүчин мөхөс царайгаа олж харсан.
Тэр нэг ч үг хэлээгүй
Түүний нүднээс гомдлын нулимс дуслаагүй,
Чимээгүй, огтоос чимээгүй
Хөшөө шиг хөшчихсөн.
Би уучлалт гуйж чадаагүй...
Тэгээд л би түүнээс холоо явчихсан
Тэр бүсгүйн нүд толь шиг...
Би цаашаа явсан.
Тэр хүн чулуун хөшөө шиг үлдсэн
Хүн чулуу
Хүн чулуу
Би явсаар л...
Тэр юу ч хэлээгүй
Хүн чулуу шиг.
Би холдох тусмаа
Жижигэрсээр...
Мөс мэт хүйтэн харцнаас салж чадаагүй
Улам жижигрэн багтдаг болсон...


2004.01.19

“Бүгд над шиг хийсвэр” номоос